Partnerzy serwisu:
Komunikacja

Tramwaje Mékarskiego

Dalej Wstecz
Autor:

Michał Grobelny

Data publikacji:
2016-10-02 07:00
Tagi:
Tagi geolokalizacji:

Podziel się ze znajomymi:

facebookLogolinkedInLogolinkedInLogo
emailLogowykopLogogooglePlusLogo

 

Tramwaje Mékarskiego
Już w latach 30. XIX w. pojawiły się pojazdy szynowe napędzane silnikami wykorzystującymi sprężone powietrze. Rozwiązanie to nie zyskało jednak znaczącej popularności ze względu na pewne wady techniczne. Część z nich rozwiązał potomek emigrantów z Polski – Francuz Louis Mékarski. Opierający się na jego pomyśle system tramwajowy przez szereg lat funkcjonował z powodzeniem w Nantes.

Pierwsza lokomotywa napędzana sprężonym powietrzem została opatentowana w 1828 r. w Anglii, a działający prototyp powstał w 1838 r. i jeździł przez pewien czas po torze w Chaillot. Później podobne rozwiązania testowano w Londynie (1848 r.) i Saint-Denis (1855 r.). Zachowały się nawet relacje mówiące o użyciu takich pojazdów podczas budowy tunelu pod przełęczą Simplon.

W 1876 r. powstał pierwszy tramwaj wykorzystujący silnik na sprężone powietrze, który kursował na linii Courbevoie – Etoile w Paryżu. Pojazd taki, poruszający się cicho, bez dymu i ognia, podobno zrobił spore wrażenie na ówczesnym prezydencie Francji (i jednocześnie ministrze transportu) marszałku Patrice Mac-Mahonie. W 1879 r. tramwaje konne zostały wycofane z paryskiej linii E łączącej Saint-Denis oraz Place Clichy i zastąpione przez pojazdy pneumatyczne wyposażone w zbiorniki z powietrzem sprężonym pod ciśnieniem 25 atmosfer i wykorzystujące dwucylindrowe silniki, które napędzały przednią oś każdego z nich. Wkrótce jednak okazało się, że takie rozwiązanie ma bardzo poważną wadę – sprężone powietrze obniżało swoją temperaturę, co skutkowało zamarzaniem elementów silników, a także – co gorsza – również hamulców. Powodowało to wypadki, a w efekcie zadecydowało o wycofaniu tych pojazdów z eksploatacji.

Szersze zastosowanie dla silników pneumatycznych w komunikacji miejskiej znalazł wspomniany już Louis Mékarski. Inżynier ten często przedstawiany jest jako „polski wynalazca”, ale z krajem przodków nie miał raczej zbyt wiele kontaktów (prawdopodobnie pierwotne polskie brzmienie jego nazwiska to „Mękarski”). Wprowadził on innowację, która w sporym stopniu rozwiązywała problemy konstrukcyjne tramwajów pneumatycznych. Opatentował instalację nazywaną bouillotte, co można przetłumaczyć jako „termofor” lub „imbryk”. Był to zbiornik o kształcie cylindra mieszczący gorącą wodę i parę wodną (o temperaturze nawet 180 °C) sprężoną pod ciśnieniem ok. 7 atmosfer, która była ogrzewana na stacjach „ładujących” sprężone powietrze (później w każdym tramwaju dobudowano niewielkie palenisko węglowe wynalezione przez Bonnefonda). Bouillotte podgrzewało napęd silnika. To likwidowało zagrożenia związane z zamarzaniem hamulców.

W 1879 r. w Nantes uruchomiono 6-kilometrową linię tramwajową wykorzystującą tzw. system Mékarskiego. Pojazdy były wyposażone w zbiorniki z powietrzem sprężonym pod ciśnieniem 30 atmosfer. Każdy z tramwajów mógł pomieścić 31 pasażerów, ważył 6,5 tony (9 ton razem z pasażerami), mierzył 2,16 m szerokości i 6,81 m długości i mógł osiągnąć mało imponującą prędkość 9 km/h. Działały dwa punkty uzupełniania sprężonego powietrza w zbiornikach (ładowanie trwało ok. 20 minut) i podgrzewania wody w bouillottes.

Tramwaje Mékarskiego funkcjonowały na tyle sprawnie, że w latach 1898-1900 uruchamiano kolejne linie (w większości jednotorowe), na których jeździły nowe pojazdy – szybsze i bardziej pojemne (w zbiornikach powietrze sprężone było pod jeszcze wyższym ciśnieniem – 60 atmosfer), z napędem na obie osie. Podobne systemy próbowano także wprowadzić w szeregu miast francuskich i angielskich (w La Rochelle jeździły do 1929 r.).

W 1911 r. podjęto decyzję o wycofaniu tramwajów Mékarskiego z linii w Nantes i zastąpieniu ich pojazdami elektrycznymi. Ostatni z nich jeździł do 1917 r. Jedyny taki pojazd (i jednocześnie ostatni zachowany pneumatyczny tramwaj na świecie) przetrwał do naszych czasów w paryskim Muzeum Transportu Miejskiego.



Podziel się z innymi:

facebookLogolinkedInLogolinkedInLogoemailLogowykopLogogooglePlusLogo
Zobacz również
Chiny. Kolejarze robią również autobusy elektryczne. 15 tysięcy

Komunikacja

Chiny. Kolejarze robią również autobusy elektryczne. 15 tysięcy

Jakub Dybalski 28 września 2016

Transportowy Dubaj (niedalekiej) przyszłości

Mobilność

Transportowy Dubaj (niedalekiej) przyszłości

Jakub Dybalski 27 września 2016

Solaris: W Indiach jesteśmy solidnym, europejskim partnerem

Komunikacja

Solaris: W Indiach jesteśmy solidnym, europejskim partnerem

Jakub Dybalski 26 września 2016

 

 

 

 

 

 

Śledź nasze wiadomości:
Zapisz się do newslettera:
Podanie adresu e-mail oraz wciśnięcie ‘OK’ jest równoznaczne z wyrażeniem zgody na:
  • przesyłanie przez Zespół Doradców Gospodarczych TOR sp. z o. o. z siedzibą w Warszawie, adres: Pl. Bankowy 2, 00-095 Warszawa na podany adres e-mail newsletterów zawierających informacje branżowe, marketingowe oraz handlowe.
  • przesyłanie przez Zespół Doradców Gospodarczych TOR sp. z o. o. z siedzibą w Warszawie, adres: Pl. Bankowy 2, 00-095 Warszawa (dalej: TOR), na podany adres e-mail informacji handlowych pochodzących od innych niż TOR podmiotów.
Podanie adresu email oraz wyrażenie zgody jest całkowicie dobrowolne. Podającemu przysługuje prawo do wglądu w swoje dane osobowe przetwarzane przez Zespół Doradców Gospodarczych TOR sp. z o. o. z siedzibą w Warszawie, adres: Pl. Bankowy 2, 00-095 Warszawa oraz ich poprawiania.


współpraca
Rynek Kolejowy Onet biznes Invest Map Interia TSL biznes
© ZDG TOR Sp. z o.o. | Powered by PresstoCMS