Dopłat do elektrycznych rowerów nie będzie. A miało być tak pięknie

Na przestrzeni ostatnich kwartałów kilkukrotnie zwracaliśmy się do Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej oraz Ministerstwa Klimatu i Środowiska z pytaniami o program Mój rower elektryczny. Zwłaszcza o termin jego uruchomienia. Niestety, odpowiedź zazwyczaj była taka sama: nie ma daty startu programu. Podobnie wyglądało to w przypadku ostatecznych warunków dopłat.

Z dużej chmury… brak deszczu

Projekt interesował media, potencjalnych klientów, ale też np. parlamentarzystów. Kilka miesięcy temu MKiŚ odpowiedziało na interpelację posłanki Małgorzaty Pępek, która zadała szereg pytań dot. programu dofinansowania zakupu rowerów elektrycznych. Z dokumentu przesłanego do Sejmu wynikało m.in., że konsultacje społeczne dot. tego przedsięwzięcia zakończyły się 25 maja br. Prace nad uruchomieniem programu wciąż były jednak prowadzone. Trwało uzgadnianie ostatecznego kształtu inicjatywy, terminu startu nie podawano, ale zapewniano, że nabór wniosków planowany jest na 2025 rok.

I co? I po upływie kolejnych tygodni okazało się, że projekt trafia do kosza. We wrześniu Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej poinformował, że zakończył prace nad szumnie wcześniej zapowiadaną akcją Mój Rower Elektryczny. Powód? Dość prozaiczny – sprawa rozbiła się o pieniądze. A konkretnie ich brak w państwowej kasie. Przy rekordowym deficycie i szybko rosnącym długu resort finansów szuka oszczędności w wielu miejscach. Najwyraźniej uznano, że dopłacanie do rowerów elektrycznych nie jest priorytetem.

Jednocześnie jednak NFOŚiGW zapewnił m.in., że „stale szuka i będzie szukać działań, które ograniczają zużycie paliw w transporcie i odpowiadają na potrzeby mieszkańców”. Instytucja przypomniała też, że „w trakcie kilku faz konsultacji zgłoszono liczne uwagi i opinie, które pozwoliły dokładnie ocenić program i szanse jego realizacji”. Złośliwi mogą stwierdzić, że im dokładniejsza ocena, tym gorzej dla programu. Co właściwie zakładał projekt?

Nie było pieniędzy, ale wytyczne już tak

Program miał się przyczynić do ograniczenia emisji, promowania zdrowego stylu życia, ale też ograniczenia wykluczenia transportowego. To ostatnie dotyczy w szczególności osób zamieszkujących tereny mniej zurbanizowane, gdzie dostęp do transportu publicznego jest ograniczony. Zakładano, że program będzie realizowany w latach 2025-2029 z budżetem do 50 milionów złotych z Funduszu Niskoemisyjnego Transportu. Właściwe ministerstwo informowało nawet, że nabór będzie prowadzony w trybie ciągłym do chwili wyczerpania środków finansowych przeznaczonych na realizację programu.

Wedle założeń programu jego beneficjentami miały być osoby fizyczne, pełnoletnie, zamieszkałe na terenie Polski. Dofinansowanie miało obejmować zakup nowego roweru elektrycznego, roweru cargo oraz elektrycznego wózka rowerowego. Co ciekawe, przedstawiano nawet wymogi techniczne (m.in. napęd o mocy maksymalnej 250 W, ograniczenie prędkości wspomagania do 25 km/h). Zaznaczano również, że z pomocą dotacji nie będzie można sfinansować pojazdów używanych, leasingowanych, ale też wyposażenia dodatkowego niewchodzącego w standardową konfigurację roweru. Sporo informacji jak na projekt widmo.

O jakich kwotach wsparcia była mowa? Plan zakładał, że maksymalna wysokość dotacji wyniesie do 50 proc. kosztów kwalifikowanych: do 2,5 tys. zł dla standardowych rowerów elektrycznych oraz do 4,5 tys. zł dla rowerów cargo i wózków elektrycznych. Dofinansowanie miało być wypłacane w formie refundacji po zakupie pojazdu. I tu dochodzimy do bardzo ciekawej kwestii. Otóż szereg sklepów rowerowych na swoich stronach internetowych przedstawiało program Mój rower elektryczny jako szansę na odzyskanie części wydanych środków. Czasem można było odnieść wrażenie, że ta inicjatywa już działa, a zwrot sporej części wydanych środków jest pewny.

Biznes zaskoczył polityków i urzędników

Dla przykładu sklep CentrumRowerowe.pl opisywał warunki dofinansowania i informował, że dotacją mogą być objęte pojazdy kupione w okresie od 4 lipca ubiegłego roku do 30 maja 2029 roku. W serwisie można było przeczytać, że w razie wyczerpania puli środków przeznaczonej na realizację programu, wnioski będą rozpatrywane według kolejności zgłoszeń. A to mogło skłaniać do podjęcia decyzji zakupowej. Nie trzeba chyba dodawać, że oferta elektryków ukazywała się oczom klienta odwiedzającego stronę. Podobnie wyglądało to w przypadku strony internetowej firmy Romet czy popularnych sieci marketów Media Expert i RTV EURO AGD. Można dojść do wniosku, że urzędnicy i politycy ewidentnie zostali w tyle za biznesem. Jednocześnie trzeba zaznaczyć, że dzisiaj te strony zazwyczaj informują, że program nie będzie realizowany.